पोखरा । माघशुक्लपक्ष तिथिमा पर्ने एकादशीलाई भीमा एकादशी भनिन्छ । अन्य एकादशी झैं धार्मिक महत्व बोकेको भीमा एकादशीलाई पाप हरण गर्ने एकादशीका रुपमा मानिन्छ । यस एकादशीको ब्रतको प्रभावले मनुष्यले भोग र मोक्ष दुवै प्राप्त गर्ने शास्त्रमा उल्लेख छ ।
कलियुगमा भगवानको नाम जप्नु यज्ञ अनुष्ठान गरे बराबर हुने मान्यता छ । एकादशी तिथिलाई निकै महत्वका साथ हेरिन्छ । भीमा एकादशीको पनि सोही अनुसार महत्व रहने गरेको छ ।
त्यसैले एकादशीमा भगवानको नाम लिनु, विशेषतः भगवान बिष्णुको नाम लिने तथा आराधना गर्ने महत्वपूर्ण दिन हो । अन्य एकादशीमा जस्तै भीमा एकादशीमा पनि रात्रीमा जाग्राम बस्ने र बिष्णुको कीर्तन गर्नु पर्दछ ।
धार्मिकशास्त्रअनुसार कुन्तीपुत्र अर्थात पाँच पाण्डवमध्येका एक भीमले यस व्रत गरेका थिए । भीमबाट व्रत बसेको हुनाले यस एकादशीको नाम पनि भीमा एकादशी रहन गएको पौराणिक कथन छ । भीमले गरेको एकादशी व्रतको प्रभावले उनका सबै पितृ ऋणबाट मुक्त भएको गरुढ पुराणमा उल्लेख गरिएको छ ।
शास्त्रअनुसार कुमार्गमा हुने राजाले राज्य, कुपुत्र सन्तानका कारणले कुल, दुष्ट पत्निले पति, अधर्मले धर्म, अज्ञानताले ज्ञान, अशौचले शौच, अश्रद्घाले श्रद्धा, असत्यले सत्य, क्रोधले शान्ति नष्ट गर्दछ यस्तोमा भीमा एकादशीको ब्रतले यी सबैबाट मुक्ति दिलाउछ । यसका साथै भीमा एकादशीको व्रतका प्रभावले मानिसका सबै पाप नष्ट भई सुमार्ग प्रदान गर्ने र समृद्घि प्राप्त गराउने धार्मिक विश्वास छ ।
भीमा एकादशीको ब्रतबाट ब्रम्ह हत्या, सुरापान, सुनको चोरी, गुरु पत्नी गमन जस्ता पापसमेत नाश भएर जाने गर्दछ ।
भीमा एकादशीको व्रत गर्नेलाई नैमिषक्षेत्र, कुरुक्षेत्र, प्रयासक्षेत्र, गङ्गा यमुनालगायतका तीर्थ पुगे बराबर धर्म प्राप्त हुन्छ ।
भीमा एकादशीको ब्रत, कुनै पनि दान, जप, होम तथा अन्य पुण्य कर्मन्दा ठूलो मानिन्छ । यतिसम्म कि एउटा पृथ्वी दान गर्नुभन्दा पनि भीमा एकादशीको ब्रतको महात्मे ठूलो मानिएको छ ।
