पोखरा । गण्डकी प्रदेशका प्रमुख डिल्लीराज भट्टले चुरे क्षेत्र पहाडको खम्बा र तराई मधेशको सुरक्षा कवचका रुपमा रहेको बताएका छन् ।
एघारौं चुरे संरक्षण दिवसका अवसरमा सोमबार राष्ट्रपति चुरे-तराई मधेस संरक्षण विकास समितिले नवलपुरको कावासोती-३ स्थित ज्योतीकुञ्ज सामुदायिक वन क्षेत्रमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलको उपस्थितिमा आयोजना गरेको वृक्षरोपण कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएका हुन् ।
‘चुरे भावर र तराई मधेसमा करिब ६१ प्रतिशत मानिस बसोबास गर्ने भएकोले पानीको स्रोत नै चुरे क्षेत्र हो’, उनले भने, ‘३७ जिल्लाका कूल भूभागको झण्डै १३ प्रतिशत क्षेत्रमा फैलिएर रहेको अत्यन्त संवेदनशील र कमजोर अवस्थाको चुरे पहाड तराई मधेसको अस्तित्वसँग अन्योन्याश्रित सम्बन्ध राख्दछ, पहाडको खम्बा र तराई मधेशको सुरक्षा कवचका रुपमा चुरे क्षेत्र रहेको छ ।’
राष्ट्रपति चुरे संरक्षण कार्यक्रम सरकारको प्रकृति संरक्षण र संवर्द्धन गर्ने उद्देश्यका साथ क्रियाशील राष्ट्रिय गौरवको आयोजना बताए ।
उनले नेपाल सरकारले २०७१ साल असार २ गते यस क्षेत्रका प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण र दिगो व्यवस्थापन तथा यहाँ हुने गैरकानूनी गतिविधिलाई नियन्त्रण र नियमन गर्ने उद्देश्यले राष्ट्रपति चुरे संरक्षण कार्यक्रम लागू गरेको बताए ।
नेपालको अन्न भण्डार तराई र मधेसका जनतालाई प्राकृतिक विपद्बाट बचाउन चुरे क्षेत्र बचाउन अपरिहार्य रहेको भन्दै उनले चुरे दिवसका अवसरमा चुरेको संरक्षण र संवर्द्धनतर्फ अग्रसर रहन शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।
सरकारले चुरे संरक्षणको २० वर्षे गुरुयोजना समेत स्वीकृत गरी सोही अनुरुप चुरे क्षेत्रदेखि तराई मधेशसम्मका सरोकारवाला सबै निकाय र समुदायको सहभागितामा संरक्षणका विभिन्न काम प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गरिरहेको उनको भनाइ छ ।
नेपालको चुरे शृंखला हिमालय पर्वतमालाको दक्षिणमा अवस्थित पूर्वमा मेचीदेखि पश्चिम महाकाली नदीसम्म तन्किएको छ ।
जैविक विविधता र दुर्लभ वन्यजन्तुको वासस्थान रहेको चुरे क्षेत्र भौगर्भिकरूपमा भने कमजोर, धेरै पानी पर्ने, भूकम्पीय कारणबाट अति जोखिमयुक्त छ ।
अव्यवस्थित बसोबास, वन अतिक्रमण, नदीजन्य पदार्थको दोहन, अनियन्त्रित भौतिक पूर्वाधार निर्माणलगायतका कारण यो क्षेत्र झनै संवेदनशील बन्दै गएको छ ।
