पोखरा।
नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा पुनः वृद्धि गरेको छ। निगमले सार्वजनिक गरेको नयाँ मूल्यसूची अनुसार संशोधित मूल्य गएराति १२ बजेदेखि देशभर लागू भइसकेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको खरिद मूल्य बढेपछि मूल्य समायोजन गर्न बाध्य भएको निगमले जनाएको छ।
नयाँ निर्णयअनुसार पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर ३ रुपैयाँले बढाइएको छ भने डिजेल र मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर ५ रुपैयाँले वृद्धि गरिएको छ। त्यसैगरी, आन्तरिक हवाई इन्धनको मूल्य प्रतिलिटर २० रुपैयाँले बढाइएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय हवाई इन्धनको मूल्य प्रतिकिलोलिटर १३१ अमेरिकी डलरले वृद्धि गरिएको निगमले जनाएको छ। यद्यपि, उपभोक्तालाई केही राहत दिने उद्देश्यले खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य भने हाललाई यथावत् राखिएको छ।
संशोधित मूल्यसूचीअनुसार काठमाडौं, पोखरा र दिपायल क्षेत्रमा पेट्रोल तथा डिजेलको खुद्रा मूल्य प्रतिलिटर २०० रुपैयाँ पुगेको छ। सुर्खेत र दाङमा यी इन्धनका लागि उपभोक्ताले प्रतिलिटर १९९ रुपैयाँ तिर्नुपर्नेछ। त्यस्तै चारआली, विराटनगर, जनकपुर, अमलेखगन्ज, भलवारी, धनगढी र वीरगन्ज क्षेत्रमा पेट्रोल तथा डिजेलको मूल्य प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ ५० पैसा कायम गरिएको छ।
यसअघि पेट्रोल प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ तथा डिजेल र मट्टितेल प्रतिलिटर १९५ रुपैयाँमा बिक्री हुँदै आएको थियो। पछिल्लो समायोजनसँगै पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यले पुनः नयाँ उचाइ लिएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर सार्वजनिक यातायात, ढुवानी, उद्योग तथा दैनिक उपभोग्य वस्तुको लागतमा पर्ने अनुमान गरिएको छ।
नेपाल आयल निगमका अनुसार मूल्य समायोजनको आधार इण्डियन आयल कर्पोरेसन (आईओसी) ले ३१ जुलाई २०२६ मा पठाएको नयाँ खरिद मूल्यसूची हो। सो सूचीअनुसार पेट्रोलको खरिद मूल्य प्रतिलिटर २० रुपैयाँ १९ पैसा, डिजेलको ३९ रुपैयाँ ६७ पैसा तथा हवाई इन्धनको प्रतिलिटर १९ रुपैयाँ ६ पैसाले बढेर आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा आएको उतारचढाव तथा खरिद लागत बढेकाले मूल्य समायोजन अपरिहार्य भएको निगमको भनाइ छ।
निगमले मूल्य वृद्धि गरे पनि आर्थिक भार पूर्ण रूपमा व्यवस्थापन हुन नसकेको जनाएको छ। संशोधित मूल्य लागू गरेपछि पनि निगमलाई आगामी १५ दिनमा करिब १ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ बराबरको घाटा व्यहोर्नुपर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। निगमद्वारा जारी विज्ञप्तिमा खुद्रा बिक्री मूल्य समायोजन गरिए पनि आयात लागत र बिक्री मूल्यबीचको अन्तरका कारण पाक्षिक रूपमा ठूलो वित्तीय भार कायम रहने उल्लेख गरिएको छ।
पछिल्ला महिनाहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य निरन्तर परिवर्तन भइरहेका कारण नेपालमा पनि समय समयमा मूल्य समायोजन हुँदै आएको छ। यसपटकको मूल्यवृद्धिसँगै इन्धन प्रयोग गर्ने सर्वसाधारण, यातायात व्यवसायी तथा उद्योग क्षेत्रको सञ्चालन खर्च बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले बजारमा वस्तु तथा सेवाको मूल्यमा समेत थप दबाब सिर्जना गर्न सक्ने भएकाले उपभोक्ताहरूले महँगी अझ बढ्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
