काठमाडौँ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले विपद् व्यवस्थापनका लागि वैज्ञानिक तथ्य, तथ्याङ्क र अनुसन्धानमा आधारित प्रणाली निर्माण गर्नुपर्ने बताएका छन्।
उनले विपद् आउँदा व्यक्ति विशेषको सक्रियतामा निर्भर नभई आवश्यकताअनुसार संयन्त्र आफैँ परिचालित हुने व्यवस्था गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
मंगलबार ‘विपद् उत्थानशीलताको सुरुवात घरबाटै’ अभियान सुरु गर्दै मन्त्री श्रेष्ठले विपद्का बदलिँदा स्वरूप र जोखिमअनुसार पूर्वतयारी गर्नुपर्ने बताए।
नेपालमा भूकम्प, मनसुनी बाढी, हिमताल विस्फोट र पहिरोका कारण नदी थुनिएर आउने आकस्मिक बाढीजस्ता जोखिम रहेकाले तिनको प्रकृतिअनुसार तयारी आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
उनले विपद् आउनुअघिको अनुगमन प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने बताए। उपलब्ध तथ्याङ्कको आदानप्रदान र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोगबाट सम्भावित जोखिम पहिचान गर्न सकिने उनले उल्लेख गरे।
माथिल्लो तटीय क्षेत्रमा हुने घटनाबाट तल्लो तटीय क्षेत्रमा पर्न सक्ने जोखिमको पूर्वानुमान र निगरानीलाई पनि बलियो बनाउनुपर्ने उनले बताए।
मन्त्री श्रेष्ठले विपद्पछिको उद्धार र राहतसँगै प्रभावितको मानसिक स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए।
बालबालिकामा डर र त्रास तथा प्रभावित व्यक्तिमा मानसिक आघात देखिन सक्ने भएकाले त्यसको सम्बोधन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ। उनले पूर्वाधार निर्माणमा वैज्ञानिक अध्ययनसँगै परम्परागत ज्ञानको समेत उपयोग गर्नुपर्ने बताए।
